VAT na wodę 23% ponownie wywołuje dyskusję o tym, czy polskie stawki VAT na napoje są spójne ze zdrowiem publicznym. W praktyce woda butelkowana jest opodatkowana stawką podstawową, podczas gdy niektóre napoje – w tym gazowane i dosładzane – mogą korzystać z 5% VAT, jeśli spełniają określone warunki składu. Eksperci wskazują, że taki układ tworzy paradoks rynkowy i może zniechęcać do wyboru najzdrowszej opcji.c
Z punktu widzenia podatników obecne zasady powodują także problemy informacyjne. Konsumenci często nie rozumieją, dlaczego ceny wody i napojów różnią się nie tylko ze względu na markę czy opakowanie, ale również z powodu podatku VAT. W efekcie temat VAT na wodę 23% regularnie wraca w debacie publicznej jako przykład niespójności systemu podatkowego. Eksperci podkreślają, że uproszczenie stawek VAT mogłoby ograniczyć wątpliwości interpretacyjne oraz zmniejszyć liczbę sporów na linii podatnik–administracja skarbowa.
Co na to eksperci i Ministerstwo?
Eksperci wskazują, że taka konstrukcja podatkowa wypacza cele zdrowotne, tworzy paradoks rynkowy i nie zachęca do wyborów zgodnych z rekomendacjami zdrowotnymi. Na razie nie ma sygnałów, by resort finansów planował zmianę tych zasad.
VAT na wodę 23% pozostaje jednym z najbardziej krytykowanych elementów polskiego systemu VAT, zarówno przez ekspertów podatkowych, jak i organizacje konsumenckie.
Stawki VAT na napoje – skąd różnice 23% i 5%
- woda butelkowana jest objęta stawką podstawową 23% VAT,
- część napojów może mieć 5% VAT, jeśli spełnia warunki dotyczące składu (np. odpowiednia zawartość soku),
- w efekcie produkty postrzegane jako mniej korzystne zdrowotnie bywają relatywnie tańsze podatkowo,
- przedsiębiorcy z branży spożywczej wskazują na niespójność klasyfikacji i problemy komunikacyjne z klientami,
- konsumenci często nie rozumieją, skąd wynikają różnice cen na półce.
W praktyce temat wraca przy każdej dyskusji o upraszczaniu VAT oraz polityce prozdrowotnej państwa. Dla firm oznacza to konieczność pilnowania właściwej klasyfikacji produktów i stawek, bo błędy mogą skutkować korektami rozliczeń.
